Halve wereldreis in 1838

Al ongeveer 25 jaar verzamel ik poststukken met betrekking tot de Ierse postgeschiedenis vóór 1840. Dat zijn niet alleen interne Ierse brieven, maar ook brieven naar Groot-Brittannië en verder naar Europa en omgekeerd.

Interessant zijn de gecompliceerde posttarieven. Zo moest bijvoorbeeld voor een brief naar Frankrijk worden betaald aan de hand van de afstand in mijlen, afgelegd in Ierland en Engeland. Bij het hieruit resulterende bedrag moest een toeslag van 2 pence worden geteld voor het vervoer over de Ierse Zee en 1 penny voor het oversteken van de Menai Bridge tussen Anglesey en het vasteland van Wales. Vervolgens moest er nog worden betaald voor de oversteek naar Frankrijk en tenslotte voor het vervoer in Frankrijk zelf.

In 1837 werd door het Parlement het Select Committee on Postage ingesteld om te bekijken of een en ander niet wat eenvoudiger en beter kon. Dit leidde uiteindelijk tot de invoering van de Uniform Pennypost in januari 1840, alleen geldig voor Groot-Bittannië en Ierland. Ook voor de postale betrekkingen met het buitenland werden eind jaren dertig verbeteringen ingevoerd die vooralsnog niet zover gingen als die voor het binnenland.

Enige tijd geleden had ik het geluk een brief uit 1838 te kunnen bemachtigen die om meer redenen interessant is. De brief werd op 22 november 1838 verzonden van Limerick naar Calcutta en telt niet minder dan negen stempelafdrukken, twee postale aanduidingen en een portonotitie.

De stempels zijn: LIMERICK NO 22 1838; PAID AT LIMERICK; PAID NO 23 M 1838 (Dublin); S(unday) PAID 25 NO 25 1838 (Londen); LONDON 26 NOV 1838; ANGLETERRE PAR CALAIS....1838; P - D (payé jusqu’a destination, BOMBAY..., en G.P.O. 39 Feb. 28 (vermoedelijk Calcutta). Overkomsttijd 3 maanden!

De postale aanduidingen zijn ‘Via Marseilles’ en ‘Paid All’ in een soort spijkerschrift, vermoedelijk India. De aanduiding ‘Via Marseilles’ geeft een duidelijke indicatie van de route: Limerick - Dublin - Londen - Calais - Marseille - per boot naar Egypte - over land naar de Rode Zee en met de Rode Zee Packet naar India.

Het port bedroeg 1/lOVz per ¹A ounce voor Frankrijk en 1/10 voor de Rode Zee packet, totaal 3/8½. Er werd geen binnenlands port voor Groot-Brittannië in rekening gebracht, al een kleine vereenvoudiging.

Literatuur; D„ Robinson, For the Port & Conveyance of Letters, p. 129

F.Hermse