In januari 1945 was het overduidelijk dat Oost-Pruisen door de Wehrmacht niet gehouden kon worden. Daarom besloot het Reichspostministerium om postdiensten zonder publieksverkeer naar het westen te evacueren. Op 25 januari ontving het Postscheckamt (girokantoor) in Danzig de opdracht naar Köslin af te reizen. Daar aangekomen kreeg het de opdracht naar Berlijn uit te wijken. Hier vond het girokantoor onderdak bij de Berlijnse collega's in de Dorotheenstrasse. Met de terugtrekking gingen ook boekingsmachines, postformulieren, stempels, enz. mee. Tenslotte moest op het uitwijkadres verder gewerkt worden. Volgens Heisig, de laatste directeur, onderhield het girokantoor met een dagelijkse vlucht naar Danzig contact met de klanten daar. Of deze vluchten daadwerkelijk alle dagen zijn uitgevoerd, is mij niet bekend. Gezien de oorlogssituatie lijkt dit niet erg waarschijnlijk. Wel vloog de Lufthansa enkele malen per week 's nachts nog naar Danzig. Deze vluchten vonden nog plaats naar het ingesloten gebied tot vlak voor de val van de stad op 27 Maart. De laatste vlucht vond plaats op 18 Maart. Of er tijd en plaats was om via deze vluchten boekingsformulieren en betaalopdrachten te verzenden ontgaat mijn waarneming.
In het voorlaatste Amtsblatt (Afb.) van het postministerie wordt een lijst met uitgeweken kantoren en hun nieuwe standplaats bekendgemaakt. Deze lijst was niet voor het publiek bestemd. In grote letters staat er boven Nur für Dienstgebrauch. Dit waarschijnlijk om de bevolking te doen geloven dat de betreffende dienst nog steeds op haar oorspronkelijke post zat.
Het girokantoor, nu in Berlijn, overhandigde haar post niet aan de Berlijnse postautoriteiten maar stempelde het zelf met de uit Danzig meegebrachte stempels. De klanten moesten zo wel geloven dat het kantoor nog in Danzig was.
Van slechts twee stempels is bekend dat ze na de verhuizing naar Berlijn daar zijn gebruikt (zie de afbeeldingen). De beide poststukken zijn van respectievelijk 20.2.1945 (Afb. 1) en 5.3.1945 (Afb.2). Dus ruim van na de verhuizing. Echt uitsluitsel geeft de afzender. Hij schrijft: Postscheckamt Danzig, z.Zt. Berlin NW 7, Dorotheenstr.(Afb. 1 en 2a). Het vinden van brieven uit de Berlijner periode is niet eenvoudig. Echt gelopen giropost naar Danzig is mij nog nooit onder de ogen gekomen. De hier getoonde brieven zijn privépost van een giromedewerker naar Marburg. Ook deze post is nauwelijks te vinden.
Literatuur
Amtsblatt Nr. 21/1945, 3.4.1945
Heisig, B., Das Postscheckamt in Danzig. Unser Danzig, Nr. 2 (1956)
Ott, G., Die letzten Verkehrsflüge der alten Lufthansa. Luftfahrt International. 5 (1980)
Schießl, W., Die letzten 22 Amtsblätter der Deutschen Reichspost im Jahre 1945. Philatelie Nr. 230 (1995)
Wolff, K., Danzig Stempelkatalog Band 1. Berlin 2005
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
